• "Omgaan en rijden met paarden vanuit hun natuurlijke weg. De weg van het paard!"

Praktijklogboek

Het praktijklogboek is verhuisd naar Facebook!

Wil je op de hoogte blijven van de praktijkverhalen uit het dagelijkse werk van Via Equestra, dan like de pagina van Via Equestra en lees mee:

http://www.facebook.com/ViaEquestra

 

 

 

 

 

 

 

18 januari 2014

Grenzen deel 2: voorbij de basis

Er zijn paarden die echt niet in het “standaard” (voor zover het bestaat) leerkader passen.
Paarden die de leerprincipes doorgaans véél beter in de smiezen en onder controle hebben dan de mensen om hen heen. Die beginnen pas met leren waar onze basiskennis van leren niet zelden alweer ophoudt.

Enkele dagen geleden een paard herontmoet dat over elke trainingsmethode die je ‘m aanbiedt in no time de controle overneemt als jij niet een stuk handiger bent dan hij. Ik heb ‘m vorig jaar zadelmak gemaakt en ingereden, dat was al heel een boeiend proces. Hij vroeg een enorme oprechtheid en zachtheid tegelijk met een enorm ondubbelzinnige en tegelijk verfijnde duidelijkheid van je. Een uitdaging! Maar als je hem zowel in z’n waarde liet als grenzen en voldongen feiten stelde, dan viel er prima met hem te werken. In een proces waar we alle tijd voor hebben genomen is hij een fijn rijpaard geworden, maar héél erg jeugdig nog, dus een halfjaar rust tussen de hengstveulens en nu als vierjarige gaat hij in de verkoop. En moet hij op de trailer. En dat had hij eerder al regelmatig besloten NIET te doen.

Mijn training met hem was afgebakend, dat ging over inrijden, hij wist daarin uiteindelijk wat hij aan mij had en ik kende hem. Maar in de dagelijkse omgang en de longeertraining die hij tussendoor kreeg, werd er om zijn “nee”zeggen” heen gewerkt door constant onder zijn drempel te blijven. Binnen de door hem bepaalde grenzen vond hij alles best oké zolang hij niet verder dan dat hoefde te kijken, en dat was dan dat.
Dit paard is echter geen angsthaas. Tegelijkertijd is hij een “loner” die veel teveel verantwoordelijkheid neemt en bang is dat hij “minder” wordt, dat hij iets verliest, als hij volgt ipv controleert, en die de klik naar evenwaardige samenwerking nog niet altijd maakt. Hij zou zoveel ontspannener in het leven kunnen staan als hij zou beseffen dat samenwerking met een geschikt mens het leven juist makkelijker en zelfs veel leuker kan maken! Hij is mentaal niet altijd even makkelijk te bereiken, hij houdt zich snel groter dan hij is of hij verdwijnt mentaal van de wereld. Het stukje vinden dat gewoon ongekunsteld vier jaar is en nieuwsgierig en cooperatief, dat IS er wel, maar daar moet je echt héél goed naar zoeken. Je moet heel snel kunnen schakelen van oude ziel en naar koppige puber naar onzekere kleuter en terug, al naar gelang wat er op die seconde nodig is. En daar waar hij uiteindelijk ontspant, aansluit en (met een blije kop ook nog) gaat meewerken, generaliseert hij het niet direct naar de volgende oefening. Bij alle nieuwe dingen begint hij weer van voren af aan met aftasten. Rijden is weliswaar nu helemaal oké, maar hij had gezegd dat hij NIET die trailer op ging en daar bleef hij bij. Hoewel ik met inrijden wel degelijk succesvol gebruik gemaakt had van de bridge, dacht zijn eigenares dat hij bij de trailer ook niet vatbaar was voor bijvoorbeeld voedselbeloning.

Of ik ‘m wilde laden.

Ethisch sta ik dan voor een keuze. Het ene uiterste is zo’n paard zo volledig in zijn waarde laten dat hij op alle mogelijke manieren zelf mag blijven beslissen hoe en wat en wanneer hij wat leert. En er in alle rust een halfjaar over doen om ‘m te laden omdat hij de voorwaarden bepaalt en ik volg. Andere uiterste is dat ik hem in één keer, en dat moet dan ook in één keer goed, ga vertellen dat zijn huidige denkframe allesbehalve handig is in de samenwerking met mensen voor z’n verdere leven. Hoe maak ik mijn idee snel, effectief en toch verantwoord zijn idee? Zijn eigenaren en het stalpersoneel hadden hem geprobeerd in de trailer te laden op allerlei manieren. Nul resultaat. Nee was nee en bleef nee.
Bij sommige paarden WIL je niks liever dan dat ze echt helemaal zelf leren beslissen. Dat zijn ook de paarden die je, op het moment dat je ze die ruimte geeft, juist tegemoet komen, die opbloeien en creatief worden en “eager” worden naar het oplossen van het volgende vraagstuk. Die bij wijze van spreken om een volgende vraag komen vragen. En daar zit ‘m de kneep, in dat vraagstuk. Dit paard interesseert het geen moer wat jij van ‘m wil. Parelli zou ‘m een left-brain-introvert horsanality noemen. Dit paard moet je ophalen vanaf het andere uiterste, en hem vertellen dat er dingen zijn die onwrikbaar zijn. Die uiteindelijk echt MOETEN, zelfs al zou ‘ie ontploffen. En hem dan z’n eigen winst-verliesrekening laten opmaken, tot ‘ie erop uitkomt dat het een volstrekt voldongen feit is dat doen wat hem gezegd wordt minder kost dan op z’n strepen blijven staan. Dit paard moet leren iets te doen omdat de mens het wil... En als mens moet je dan vervolgens de feeling en de creativiteit hebben om ALS hij je dan tegemoet komt, te zorgen dat hij het uiteindelijk TOCH leuk vindt, en het dus steeds makkelijker en liefst zelfs uiteindelijk toch met plezier gaat doen.

Nadeel van het feit dat er een aantal keren onsuccesvol geprobeerd was dit paard te laden, is dat hij groot succes gehad had met protestgedrag. Hij had geleerd dat mensen eerder opgaven dan hij. En hij is allesbehalve dom, wat WEL in zijn straatje past pikt hij namelijk in een seconde op. Opgeven staat echter niet in mijn woordenlijstje. Hij trok alles uit de kast, en dat ging niet over die trailer, dat ging over afspraken wie wiens voeten waarheen brengt, kortom, eigenlijk gewoon heel elementair wijken voor druk en wie het initiatief heeft. Het is echter ontzettend lastig om een training op basis van wijken voor druk te doen, als een paard de release op dat moment minder belangrijk vindt dan z’n eigen controle over de situatie. Dit paard leerde toen hij eenmaal akkoord was gegaan met de voorwaarden uitstekend op basis van wijken voor druk, dat bleek met inrijden. Met de trailer was hij echter niet akkoord. Hij heeft het met het over een deken leren lopen gepresteerd om het uit zichzelf te doen op het moment dat het hem NIET gevraagd werd, en daarvoor geen beloning te accepteren. Alsof zelfs het aannemen van de beloning zou betekenen dat de mens iets over zijn beslissing te zeggen had gehad. Hij fileert je techniek tot op de millimeter en neemt over daar waar hij de kans ziet. Ik draai nogal ‘ns dingen om, een paard dat bijvoorbeeld als protest achteruit trekt, mag van mij achteruit, maar dan wel véél verder dan hij zelf aanvankelijk had bedacht. Dit paard laat DAT dan meteen op zijn beurt niet meer stoppen en dan wordt ‘t een kwestie van de langste adem en razendsnel schakelen. Is hij er nog, waar moet ik zijn, komt het binnen of niet, zit hij al vol, is hij te gestressed, IS hij wel gestressed, heeft hij het bewust gesnapt of niet, en vooral WAAR zit het knopje om van tegenwerking naar cooperatie te komen?

Bijna sneu om te zien was de “paniek” waarin dit dier schoot, telkens enkele seconden nadat hij even in de oprechte meewerkmodus kwam. Hij leek wel bang voor het laten zien van zijn werkelijke kwetsbaarheid. Heel even, een seconde of vijf, was er steeds contact, kwam hij fysiek en energetisch ineens mijn vraag een stukje tegemoet, werd daarvoor beloond met het wegvallen van druk en hij was, zo bleek, op zo’n moment ook wel degelijk toegankelijk voor de bridge en nam voedsel aan. En als we daar dan even zo stonden, vol in contact, zijn lichaam zacht, zijn energie in de “zal ik ‘t dan toch doen?” stand, mijn lichaam zacht en in uitnodiging, was het net of hij dat niet verdragen kon, alsof het hem te kwetsbaar was. Tot in alle uithoeken van mijn vraag heeft hij een uur lang gechecked of “samen met mij de trailer in lopen” echt de ENIGE optie was. Ik ben BLIJVEN zeggen, soms met druk, soms met VEEL druk, soms juist op begripvolle fluistertoon en vingertoppenfeeling, ja vent, het is de enige keus die je hebt... Hij bleef heen en weer schieten. Van anti- naar mee-, van anti- naar mee-, steeds een pasje verder, tot ‘ie inééns alles losliet en achter me aan de trailer helemaal in liep. Wat uiteraard onmiddellijk einde sessie was. Want ook dat wilde hij tussen de regels door bepalen. Als ik dan een seconde meewerk, vind ik dat jij moet stoppen met vragen, was zijn boodschap, want ook dát dacht hij te snappen vanuit hoe training met over de deken lopen had gewerkt. Dus mocht hij pas stoppen op een moment waarop hij OOK bereid zou zijn geweest NOG een keer de wagen op te lopen....en juist in DIE modus vroeg ik die “nog een keer” NIET meer. Het ging niet over de trailer, het ging over het maken van een paar afspraken over op welke voorwaarden wie wat doet voor wie. En ja, zo nauw komt het met dit paard... en ik herken dat maar al te goed van mijzelf, want ergens lijk ik wel op hem!

Enkele dagen later trof ik hem opnieuw, en trof zoals ik gehoopt had een volstrekt ander paard. Een paard dat zacht en toegankelijk was, toenadering zocht, en open stond voor wat ik van hem wilde. De boodschap was aangekomen. Er overkomt je niets als je je kwetsbaar opstelt, sterker nog, het levert je wat op. Tamelijk probleemloos kon ik hem een aantal keren laden, liet hij oprecht zien het spannend te vinden en konden we dat samen heel harmonisch oplossen, en kon ik hem al na tien minuten, beiden zeer tevreden, terugbrengen naar de wei. Sommige dingen hebben tijd nodig. En sommige dingen moeten in één keer, maar dan wel in één keer ECHT goed....
 

 

9 oktober, Grenzen

 
Hoe meer ik van paarden leer, hoe beter ik mensen begrijp.
Afgelopen week volgde ik een prachtige dag “Het kinderbrein in systemisch perspectief” bij Parre & Deden in Nijmegen, en het stuk dat ging over het stellen van grenzen aan kinderen wil ik hier graag linken naar de paarden.
 
Eenvoudig maar doeltreffend voorbeeld was het voorlezen van je kind bij het slapengaan, en hoeveel items er bij zoiets ogenschijnlijk eenvoudigs al langskomt. Hoeveel verhaaltjes? Wel of geen vast ritueel en vaste volgorde elke avond? Wanneer ga je "echt" weg? Wat is er nodig? Wat zegt dat allemaal over jou en over je kind en over de connectie tussen jullie? Wat is “veiligheid” nou eigenlijk ECHT?
 
Wat heeft voorlezen met paarden te maken? De connectie met mijn eigen vak was voor mij een heldere.  Paarden hoef je weliswaar niet voor te lezen (hoewel dat in sommige gevallen helemaal niet zo’n stom idee zou zijn), maar je moet ze ook, hoe moeilijk ze het ook hebben, leren “alleen in hun eigen bed te slapen”. Je maakt afspraken met je paard, waar zowel jijzelf als hij zich aan houden. Er zijn vaste en er zijn variabele factoren. De vaste factoren zijn onweerlegbaar en bieden het kader, en daarom kunnen de variabele factoren veilig vrijuit variabel zijn. Een kind weet dat het bedtijdmoment een moment van qualitytime is, variabel in te vullen, maar met onweerlegbare vaste factor dat je gaat slapen in je eigen bed.
Vertalend naar een probleempaard kan ik zeggen, ik moet ook een beschadigd paard keer op keer het vertrouwen bieden dat als ik hem in variabele situaties breng, dat dat situaties zijn die hij aankan zonder onveilig te zijn. Als ik een grens stel, als ik "nee" zeg, ben ik vervolgens altijd glashelder in meedelen in wat ik dan WEL wil. Ook als hij dat wat ik vraag in eerste instantie helemáál niet ziet zitten. De eerste keer dat een paard zich in z’n verzet op me stukloopt zie je dat een dier het voelt als capitulatie, als overgave. Ik noem het weleens psychologische oorlogsvoering, want fysiek geweld komt daar doorgaans niet aan te pas, wat ik doe is een probleempaard uit z’n aangeleerde reflexen halen en tot nadenken dwingen. Het begint vaak met een vrij bewegend paard in de roundpen, het in gesprek gaan via lichaamstaal en leerprincipes. Een probleempaard win je fysiek pas voor je als hij dat mentaal aan je afgeeft, want van minstens een halve ton oerinstinct dat iets niet wil win je fysiek toch nooit, althans, niet zonder dat het vertrouwen de verliezer is. Kom je echter met een fluwelen psychologische mokerhamer door het eerste verzet heen, dan zie je vaak eerst de ontreddering. Een paard heeft AL z’n verzetstrucs uit de kast gehad, en er heeft NIETS gewerkt. Je staat daar nog steeds, en je reageert totaal anders dan hij gewend is. Het moment dat je de blik “oh help, NU weet ik het niet meer” ziet komen, is het moment waarop je je contact kunt maken of breken. Ben je dan ten volle beschikbaar, aanwezig,en kun je zeggen “I know...’t is oké, het kan echt, kom maar” dan boek je winst. Zeg je “Zo, NOU heb ik je, en NU zal ik je mores leren” dan kweek je er het zoveelste trauma bij. 
Als blijkt dat een paard, ontdaan van z’n verdedigingsmechanismes, niet door mij wordt opgevreten of in z’n wantrouwen wordt bevestigd, maar juist een hulplijn krijgt aangereikt en wordt aangemoedigd, dan komt vaak eerst nog achterdocht. Soms is dat het opgebouwde wantrouwen in mensen van jaren en jaren. Zoals in de training mooi over het menselijk brein werd uitgelegd, je brein is gewend bepaalde paden te lopen, en de meest gebruikte zenuwbanen worden zesbaans snelwegen. Van de snelweg af omdat die niet meer werkt kom je ineens op een hobbelpaadje en raak je eerst in verwarring. Idem voor paarden. Dat kan ze niet menen, voel je ze denken. Dat doen mensen nooit zo. Dit kan ze NIET menen. Jawel. Ik meen het wel, en ik meen het met alles wat ik heb, en ik meen het niet tegen je, maar voor je. Mensen zijn goed in ik-tegen-jij, in winnen en verlliezen, maar wil je dat je paard je als onderdeel van z'n kuddesysteem vertrouwt, dan zul je moeten denken in "wij"".
Hardop praten helpt daarbij om je contactaanbod kracht bij te zetten, want wij mensen zijn verbale wezens. Alles wat je zegt vertaalt zich in je lijf en als je meent wat je zegt vanuit de grond van je hart dan zal een paard het weten.  De kunst is om energetisch op je plaats te blijven en het paard niet te kans te geven z’n oude gedrag succesvol te laten zijn zonder star of hard te worden. Iets wat waarachtig is en wat je werkelijk eigen is, is zacht en toch onverbiddelijk en onverplaatsbaar. Dit mag, dit niet, dit zijn de regels, dit is de ruimte, en dit zijn de grenzen. En ook al wil je in eerste instantie niet, we gaan 't toch doen... En zodra een paard zich daarop aansluit en merkt dat 't meevalt gaan we steeds een stap verder. Natuurlijk is het zinloos om een paard dingen te laten doen die hem totaal niet liggen. Namaste kan ik moeiteloos vragen te knielen en te liggen, maar Joy vindt dat echt, echt, echt helemaal niks. Daar komen de variabelen om de hoek. Het ene paard is het andere niet, en aan mij om uit te vinden hoe ik dat wat ik wil kan laten aansluiten op wat een paard goed kan en wil!
Als een paard keer op keer merkt dat ik gelijk heb, als ik een paard keer op keer kan laten voelen dat het WEL kan, en dat hem dat iets oplevert in plaats van dat het hem iets kost, zie je het vertrouwen groeien. Tot zo’n dier uiteindelijk opgelucht steeds meer verzet en wantrouwen loslaat en misschien zelfs gaat uitkijken naar het volgende leermoment. Mijn eigen Dabria is daar wel het fraaiste voorbeeld van. Toen ik haar voor het eerst een bit in deed, viel er met geen mogelijkheid over de werking van dat ding te praten met haar. Ik kreeg de kans niet eens om het uit te leggen, ze brulde tegen alles wat nieuw was bij voorbaat sowieso altijd alleen maar “NEE!`. Of, zoals ik zojuist geleerd heb over mensenbreinen, de dirigent van het brein werd uitgeschakeld, er werd niet bewust nagedacht, niet bewust geregisseerd, er werd alleen maar onbewust vanuit patronen gereageerd.
Ik dreef het JUIST door daar totaal niet op te reageren op de spits. Pas toen ze zich achterover door de houten omheining had laten vallen, ontredderd overeind kwam, zich wel degelijk pijn gedaan had, me aankeek, en zag dat ik nog steeds heel rustig in het midden van de bak stond, nog STEEDS niet van plan was zelfs maar met m´n ogen te gaan knipperen, en kalm en zakelijk zei: “Tsja, dat was niet zo slim, dat deed zeer he wijffie?” gaf ze toe. Oké, als zelfs DIT niet helpt, dan geef ik 't op, dan kun je me aan. Ze was letterlijk van de zesbaans snelweg afgestort, en vanaf dat moment hadden we een intense connectie en stond ze met opgestoken oren vooraan het hek als ik aankwam om te trainen.  Juf, juf, ikke, ikke eerst!
Het fraaie is, de moeilijkste paarden gaan uiteindelijk vaak de diepste banden met je aan, ze geven het meeste terug als je ze eenmaal voor je gewonnen hebt. Er is niets mooier dan het werkelijke levenslicht terug zien komen in de ogen van een dier dat bekend stond als volstrekt onmogelijk. Kinderen die geen grenzen krijgen, gaan ze zoeken. Paarden doen niet anders. En geef je ze de kaders op een manier die ze als veilig ervaren, dan gaan ze letterlijk voor je door het vuur.
Heel vaak zeggen mensen mij, ja, maar met die van jou kun je alles, die van jou zijn ZO BRAAF! En vergeten dan, twee van de vier stonden ooit als volstrekt staatsgevaarlijk op de lijst van de slager, de derde heb ik kunnen kopen omdat ik de enige was die overweg kon met haar idiote karakter, en de vierde is in mijn armen geboren en een echte dochter van d’r moeder, dus onafhankelijk en verrekte eigenwijs (je krijgt wat je verdient zeggen ze weleens....geeft toch te denken). Maar verder zijn ze hartstikke braaf ja....
Ik benoem vaak dat ik alleen maar beschikbaar kan zijn voor een paard om ‘m zelf te laten beslissen z’n probleem op te lossen. Ik kan niets oplossen zonder een volwaardige “ja” van het paard zelf. Iets wat van mij is, is weg als ik van het paard weg ben. Iets wat van het paard zelf wordt, heeft hij ook nog ter beschikking als ik er niet meer bij ben. Ik kan een paard dwingen "ja" te zeggen, maar van wie is die "ja'' dan? En soms moet een paard héél vaak “nee” zeggen voor ik bij de werkelijke “ja” kan. Grenzen stellen is dus ook de grens van het paard respecteren. En ook hier de link naar de mens, hoe kan een kind een gestelde grens als veilig ervaren als je de zijne constant overschreid? Vraag ik teveel, dan boer ik alleen maar achteruit, vraag ik te weinig, dan geef ik het paard de kans in zijn gedrag te blijven hangen. Maar zegt een paard “nee” dan wil dat helemáál niet zeggen dat ik het niet nog een keer kan vragen, tot ik de ingang vind waar de “ja” zit. Bij de complexere probleempaarden is die ingang vaak  niet groter dan een millimeter of wat. En dat maakt mijn werk nou  juist zo leuk en zo leerzaam!
In lesgeven doe ik ook met kinderen vaak niet veel anders dan met paarden. Ik heb ooit een reteslim, volstrekt onmogelijk zesjarig meisje in de manegegroepsles gehad waar ik hetzelfde mee heb gedaan als met Dabria. Zichzelf laten stukbijten op haar eigen gedrag. Het was veelzeggend hoe blij dat kind was dat ze me niet omver kreeg met haar gewone gedrag, ze droeg me na een heftige aanvaring op handen en we werden de dikste vriendinnen.  Ik geloof dat ik ondertussen begrijp waarom behalve dieren ook andermans kinderen blijkbaar graag aan mij blijven kleven. Hoewel ik juist helemáál niet bijzonder iets met kinderen heb en ze zelf ook zeer beslist niet wil, heb ik ook nooit moeite met ze. Tsja. Kinderen of paarden. What's the difference.... ;-)

 

 

15 juli, Verslag Fantastyval, 13-14 juli Wouwse Plantage

 

Mijn lijntje met het universum doet het normaalgesproken al wonderbaarlijk goed. Maar er zijn dagen die boven de rest uitstijgen. Er zijn dagen waarop alles klopt. Samen met Debby Dekkers en met Ploem in de trailer vertrok ik zaterdagochtend 13 juli in alle vroegte richting Wouwse Plantage om shows te gaan geven op het fantasy-evement “Fantastyval” . We waren nog niet eerder op dit evenement geweest en waren bij de voorbereidingen en bij aankomst al aangenaam verrast, het was uitstekend georganiseerd. Dat maken we weleens anders mee… Zelfs op grote paardenevenementen zijn veel zaken vaak erbarmelijk slecht geregeld. We vroegen ons hier, omdat alles vlekkeloos verliep, in eerste instantie dus af wat voor addertje er onder het gras zat. Tot op heden hebben we het gelukkig niet kunnen ontdekken…

We mochten onze showplek centraal op het terrein inrichten. De avond vantevoren bij het inpakken en die ochtend bij het opbouwen hadden we voortdurend “last” van allerlei materialen die besloten in elkaar verstrengeld te raken, hopeloos, maar toen we zagen hoe het plein waar we stonden heette… “Plein der Verweving” … Tsja… Tuurlijk… En nog leuker was dat dat plein gelegen was in het “Bloemrijk”. Daarmee werd eigenlijk de schrijverstent aangeduid, maar wij vonden het natuurlijk speciaal voor Ploempje bedoeld!

Midden op het terrein staan heeft voor- en nadelen. Nadeel was dat er nergens rust was. Voor een vierjarig, nog niet heel ervaren paard is dat heftig. Aan alle kanten, soms zeer indringende, muziek, mensen in de meest wonderlijke kledij, trommels, modeshows, optochten, allemaal rondom de showring en dan moet je als jonkie ook nog ergens de concentratie vandaan halen om je kunstjes te doen. Namaste verbijsterde ons echter. Ze vond het echt wel spannend, soms heel spannend, maar ze haalde haar zekerheid uit wat ze kende. Als we maar bezig waren, en als we maar steeds in de buurt waren en ze bij ons kon zijn, was het goed, en naarmate de dag vorderde werd ze steeds zelfverzekerder. De herrie bleef hetzelfde, maar blijkbaar overleefde je dat gewoon, besefte ze na een tijdje, en ze genoot ook zichtbaar van alle aandacht. Wat een dapper ding! Met Ploempje doen we vooral kunstjes, voor het acrobatiekwerk dat we met Silver doen is ze nog te onvolwassen qua gestel en ook qua beweeglijkheid. Een handstandje tegen haar aan en los erop zitten en er weer af rollen kent ze echter al wel, en ook dat deed ze prima. Voor Debby is het werken met Ploem nog zoeken, ze is natuurlijk helemaal naar mijn hand afgericht, maar hoe uitgesprokener Debby werd, hoe gemakkelijker Ploem met haar ging samenwerken.

Voordeel van de plek waar we zaten was dat we de hele dag de meest uiteenlopende gesprekken met de meest uiteenlopende mensen hadden. Onze buren waren bodypainters, en een van de artiesten vroeg ’s ochtends hoopvol of ze Ploempje ook mocht painten. Met als gevolg dat Ploem, hoe kan het anders, met prachtige roze bloemen op haar hals en kont kreeg. Opvallend feitje, wij kunnen het op festivals meestal bijzonder goed vinden met onze buren. Toeval? Vast niet.

Twee van de bodypaintelfjes waren topless gepaint. Opvallend toch, hoeveel fotografen dat trok… ;-)  En je bent als je met een act komt altijd publieksbezit, daar doe je niets tegen. Sommige mensen beginnen, ook als je zichtbaar zit te pauzeren, hun levensverhaal tegen je te vertellen (een vrouw ging daar zo ver in dat ik na een paar zinnen hardop vroeg wat ik met die informatie moest… dat was niet aardig, wel effectief), anderen maken flauwe of juist grappige opmerkingen over eenhoorns, anderen beginnen je ongevraagd raad te geven over omgaan met paarden, weer andere mensen beginnen hele verhalen over wat voor paarden ze zelf hebben. Het hangt van het moment van de dag en van de energie die mensen meebrengen af of ik wel of niet kan luisteren. Pal voor een volgende show of er vlak na ben ik meesterafkapper, maar in de rij voor de toiletten of de ijscokar ben ik overal voor in. Dat levert heel grappige ontmoetingen op, waar ik erg van kan genieten. Zowel Debby en ik zijn echter geneigd tot niet de meest standaard antwoorden. Een aantal van die reacties zijn inmiddels ingebakken, omdat veel opmerkingen die we krijgen zeer vaak terugkomen. Een klein meisje in een ballerina-tutu vroeg waarom het paard een tattoo had. Toen ik automatisch zei “Nou, gewoon, omdat het kan.” begon ze te schaterlachen. Kijk, die snapte het! Als een als zombie verklede puber vraagt “Is dat een echte eenhoorn?” dan kan ‘ie met een knipoog rekenen op “Ja, tuurlijk, jij bent toch ook een echte zombie?” waarna je meestal geen kwaad meer kunt doen. We plakken ook expres een klein lieveheersbeestje op de eenhoorn-hoorn, gewoon om mensen te horen zeggen “Kijk, er zit een lieveheersbeestje op!”  en dan te kunnen brullen “Ja, WEER een die het zegt!”  en te doen alsof we het aanturven. Je moet je tenslotte vermaken op zo’n dag, nietwaar…Toen iemand zei: "Ik vind die grijze veel liever dan die witte," zei ik "Dat is waarschijnlijk andersom ook zo." waarna er een diepe stilte volgde. Af en toe krijg ik echt geinteresseerde inhoudelijke vragen, dat is leuk, want dan mag je entertainment even met vakinhoud mengen. De meest gestelde vraag is of ik m’n paarden zelf heb afgericht, en hoe dan. Als je dan zegt “Ach, beetje elfenstof doet wonderen.” is dat meestal niet wat ze willen horen, maar het hangt van het moment van de dag af of ik inhoud kan teruggeven of niet. Sorry, mensen die ik soms afscheep met een ontwijkend geintje, ik ben ook maar een mens, en ik ben niet altijd lief ;-) En soms ook moet je even scherp zijn, omdat er koters aan de draad hangen of er onderdoor rennen, mensen je paard vast willen pakken om op de foto te gaan, en fotografen altijd denken dat de wereld van hen is en er dus altijd een paar keer per dag een paar over de afzetting van de showring stappen (wat bij Ploem wel kan, maar wat bij Sil GEEN goed idee is) en ook omdat mensen niet altijd beseffen dat paarden levende wezens zijn, en dat dat bordje “Niet voeren”  er misschien niet voor niets hangt. Er kwam een man aanlopen die zonder te vragen een tomaat in Ploem d’r mond wilde stoppen. Toen ik hem dat zeer scherp verbood zei hij verbaasd: “Ja, maar het is een tomaat!” . Ja schat, dat zie ik ook wel, ’t zou wat wezen als je gezegd had dat ’t een komkommer was, ik wil alleen NIET dat je zonder mijn toestemming zomaar iets aan m’n paard voert! Andersom gebeurt gelukkig ook, de bakker had wat brood over en kwam netjes vragen of hij dat bij ons kwijt kon. Toen ik weigerde en zei dat ik het heel erg lief vond, maar dat brood voor mijn paard helaas niet zo gezond was, knikte hij begrijpend en zei dat hij dan een andere bestemming ging zoeken.  Diezelfde bakker had ik de vorige ochtend, toen iemand vroeg of hij dezelfde krakelingen verkocht als vorig jaar, horen zeggen dat het inderdaad dezelfde waren, want hij had er niet eentje van verkocht... Met dat soort mensen begint je dag altijd goed! Interactie op z’n breedst en op z’n smalst, ik heb er weer erg van genoten. Er waren veel bekenden die we ook in het Archeon elk jaar zien, en er waren ook mensen die ons begroetten als oude bekenden van wie ik tot op heden geen flauw idee heb wie het waren, en alles daar tussenin. Het was lang geleden dat we zo intens deel uit hadden gemaakt van een festival, en beiden beseften we dat we het hadden gemist. We kunnen er iets van onszelf kwijt wat vrijwel nergens anders een  volwaardige plaats kan vinden.

Moe maar voldaan togen we ’s avonds huiswaarts. Na dag 1 vragen wij ons altijd af waar we de reserve voor dag 2 vandaan moeten gaan halen, want we waren ook nu weer al behoorlijk gaar van zon, concentratie, herrie, pratende mensen, enzovoort. En de volgende dag ging Silver ook mee, dan kwam er ook nog acrobatiekwerk bij. En we hadden door omstandigheden historisch weinig getraind… Maar wat we ook weten is dat het altijd goed komt. We weten, zonder arrogant te zijn, heel goed wat we kunnen.  Zodra we ons kostuum aantrekken spelen we geen elfjes meer. We ZIJN elfjes. Als de aankleding klopt, maakt dat in ons allebei iets los dat we alleen in de juiste entourage werkelijk kunnen uitvergroten en tot z’n recht kunnen laten komen . “Voor het echie”  tilt je als het goed is boven je trainingsniveau uit. Zo gebeurde het ook dag twee. ’s Ochtends had ik eerst wat goed te maken met Silver, she was NOT amused toen ik haar voor dag en dauw al onder de slang zette omdat ik graag een witte eenhoorn wilde in plaats van een grijze, maar verder arriveerden we zonder problemen. Ook Ploempje kwam uitgerust en vrolijk uit de wei, ze is duidelijk snel in het verwerken van nieuwe indrukken want ze stak zelf haar hoofd in de halster om weer mee te gaan. Fijn! Eenmaal geïnstalleerd kregen Silver en Ploem van onze nieuwbakken bodypaintvrienden een prachtig vlindertje op de hals geschilderd en de bodypaintmodellen verheugden zich op de fotoshoot die ze het eind van de middag op Silver zouden mogen doen. Want wij zijn best te porren voor dat soort dingen en ze hadden ons immers ook wat moois gegeven!

Nu we twee paarden hadden kreeg de show ook meer “body”. We begonnen ’s ochtends op pure improvisatie,(we hadden zelfs niet met twee paarden tegelijk getraind, maar we weten heel goed wat we kunnen…),  muziek aan en remmen los, en we zien wel waar ’t schip strand. Wat een FEEST om, eindelijk, weer zo te kunnen werken, WAT een energie, wat een flow, wat heerlijk om te merken dat we ZO veel basis hebben dat alles gewoon weer moeiteloos in elkaar greep en ter plaatse vorm kreeg. Waar ik de week ervoor nog nauwelijks het energetisch level in mijn lijf kon vinden om op Silver te bokspringen vloog ik er nu zowat overheen. Of, zoals Deb en ik dan, verbaasd over onszelf als we ergens een onverwacht reservoir aanboren, tegen elkaar zeggen “Where the hell did that come from?” Alsof we letterlijk door de atmosfeer werden gedragen. Helaas maakte Debby in de tweede show een misstap waardoor ze haar voet zeer pijnlijk verdraaide, maar zelfs dat kon ons niet remmen. Met Debby op Sil en ik afwisselend kunstenmakend met Ploem en acrobatisch samenwerkend met Debby bleef de chemie moeiteloos in stand. Wat ’s ochtends begon als zorgeloos improviseren stond namiddags als een huis. Een opsteker voor de shows die er volgende maand en de maand erop al gepland staan! Een droom komt uit om met Silver EN Namaste in de ring te werken!

Op fantasy-evenementen is het kijken en bekeken worden. De dichtheid aan fotografen is bijna nog groter dan de dichtheid aan verklede mensen. Leuk daarbij is ieders invalshoek. Sommige verklede mensen zijn zo mediageil dat het bijna genant wordt en anderen zijn gewoon sprankelend zichzelf en staan daarom toevallig prachtig op de foto. En bij fotografen heb je het verschil tussen plaatjes-makers en plaatjes-vinders. De plaatjes-makers zijn degenen die een gestyleerd portret willen, en die komen bedrogen uit bij het schieten van levende have. Silver wil nog wel poseren, maar bij Ploem moet je heel vlug zijn want haar spanningsboog is nog maar kort. Plaatjes-vinders kunnen de magie van bewegend beeld vastleggen doordat ze het juiste moment niet creeeren maar zien aankomen. Dit leverde weer leuke discussies op, omdat, ALS Ploem dan even stilstond met d’r oren naar voren, de portretzoekers nog liepen te mutsen over een detail van een cape in plaats van te beseffen, no matter what, NU schieten! En het zijn mijn paarden, dus ik en Debby hebben het laatste woord, wat wij niet willen dat er met de paarden gebeurt, gebeurt niet. Punt. Voor fotografen die gewend zijn zelf de leiding te hebben is het feit dat er HEEL veel kan, TOT wij zeggen dat het NIET kan en dat dan ook ECHT menen, wel even wennen. Toch kun je, in de verantwoordelijkheid die je als eigenaar van twee showpaarden hebt voor mens en dier op zo’n evenement, niet anders dan op sommige punten volstrekt onwrikbaar zijn om het veilig te houden, of mensen dat nu snappen of niet…

Na de fotoshoot met de bodypaintmodellen (en de discussies met de fotografen) werd het tijd om op te gaan ruimen en huiswaarts te keren. De paarden waren moe maar zacht, ontspannen en tevreden en wij waren moe en zielsgelukkig. Wat een memorabel weekeind... Twee dagen om in te lijsten met een dikke gouden rand!

 

 

8 juni - Tijd

 

Welke manier van werken je ook kiest voor welk paard, er is één ding dat definitief maakt of je werk slaagt of niet. Dat is de tijd. Je kunt voor de juiste dingen kiezen, maar op het verkeerde moment. Voor alles is een juiste moment. Je kunt te snel gaan met een paard, maar ook te langzaam, je kunt de seconde missen waarop je door had gekund of je kunt die seconde precies wel hebben gepakt. Vrijwel alles wat je doet, staat of valt met het element “tijd”.

Op dit moment staat arabierruintje Papiet bij mij in training. Met hem moet ik sterk schakelen in het tijdselement. Toen hij kwam, dacht in te steken op een groen paard dat wel al een goede vertrouwensbasis had en al dingen kende als longeren en een zadel en een hoofdstel. Al snel merkte ik echter dat Papiet niet zo blanco in de training stond als ik had verwacht. Hij was weliswaar lief en erg bereid, maar zijn leervermogen was moeilijk te bereiken. Hij was in het begin erg nerveus en hypersensibel, kon heel onverwacht reageren op dingen waarvan ik had verwacht dat hij ze al kende, en ik had, zolang ik bleef kijken als naar een echt “groen” paard, moeite met aanhaken op de juiste flow.  Het voorbehoud dat hij toonde leek veel meer op een verwachtingspatroon te zitten. Hij leek dingen te verwachten die hem eerder bang hadden gemaakt, in plaats van zuiver in het hier-en-nu te kijken naar wat ik vroeg. Navraag leerde dat hij korte tijd in training was geweest op een ander bedrijf, maar daar omdat het voor de eigenares niet goed voelde weer vandaan gehaald was. De eigenares wist niet goed wat er in die training gebeurd was, ze wist alleen dat ze een erg gestresst paard had teruggekregen.

Om in de juiste flow te komen moet je durven volgen. Planningen zijn er om bij te stellen. Het paard bepaalt het leertempo, en ik ben zover terug gaan schakelen tot Papiet aanhaakte. Ik heb ten volle erkend dat mijn eerste insteek de verkeerde was, en ben aangehaakt op herstellen ipv vanuit blanco perspectief opbouwen. En het mooie was, toen ging het niet zozeer “sneller”, want Papiet vraagt werken met hele kleine tussenstapjes, maar wel véél gemakkelijker. Inmiddels kan ik met een hoofdstelletje los op z’n rug springen, rechtop gaan zitten en stappen en sturen, en parallel daaraan lopen de processen met verkeersmak maken, op kunnen gaan stijgen met een zadel, en wat “speelse” kwesties als kunstjes leren. Dat laatste lijkt zinloos, maar bleek juist de sleutel. De lading moest af van het “dingen leren”, en dan moet je iets te “leren” vinden waar nog géén lading op zit. Toen Papiet doorhad hoe de bridge werkte en dat hele simpele dingen hem hele lekkere dingen opleverden haakte hij VOL aan op de nieuwe weg. En toen kwam er een hele andere pony tevoorschijn, de "echte" Papiet!

Als ik was vast blijven houden aan het feit dat Papiet al e.e.a. kende en binnen twee maanden een ingereden rijpony moest zijn, dan had ik nu waarschijnlijk een totaal gestesste pony gehad waarmee  ik nog veel verder van huis zou zijn geweest. Het proces gaat nu meer tijd kosten dan gepland, maar ik doe liever wat langer over iets dat klopt, dan dat ik half werk lever. De tijd gaat leren wanneer Papiet echt rijpony is, wat me rest is de planning loslaten en genieten van het prachtige proces dat ik samen dit leuke, lieve knulletje momenteel mag doormaken!

 

27 april - Hide and seek: De ziekte van Lyme

Voor de VrijRuiter van april schreef ik een artikel over Lymedisease. Omdat ik twee paarden heb die ermee te kampen hebben (gehad), deel ik het artikel ook hier. Wees alert op Lyme!

Hide and seek:De ziekte van Lyme

Uit het niets vind ik ’s morgens mijn paard plat op de grond met heftige koliekverschijnselen. De eerste hulp van een paardenarts mag niet baten, mijn paard begint in shock te raken, wordt ingebeld bij de kliniek, en zo’n 2,5 uur later ligt ze op de operatietafel en sta ik buiten trillend en huilend duimen te draaien dat ze het haalt. Dan belt de chirurg. Tot zijn verbazing is in de darmen niets ongewoons gevonden. De hele boel lag vrijwel stil, maar er is geen enkele oorzaak voor die stagnatie aan te wijzen. Paard wordt weer dichtgemaakt, komt vlot bij uit de narcose, en vertoont zodra ze op de been is, weliswaar in mindere heftige mate dan daarvoor, nog steeds dezelfde onverklaarbare koliekverschijnselen. Gelukkig nemen deze verschijnselen in de dagen die volgen af.

Na een week van herstel en verdere onderzoeken mag mijn merrie echter gewoon mee naar huis. Zonder diagnose. Een team van specialisten heeft haar binnenstebuiten gekeerd, maar heeft geen idee wat ze gemankeerd heeft . Ze is een medisch raadsel . Eenmaal thuis neem ik daar geen genoegen mee en bel de natuurgeneeskundig therapeut, die via energetische metingen met de Lecher-antenne heelsnel in de gaten heeftdat niet alleen de darmen maar vrijwel alle organen volledig van slag zijn. Pas als we een jaar bezig zijn met orgaan voor orgaan proberen de boel weer in balans te krijgen, komt via een toevalstreffer in de energetische meting het ware probleem boven tafel. Mijn paard is geveld door de ziekte van Lyme! Als vervolgens één van mijn andere paarden vreemde gewrichtsklachten krijgt terwijl er op de peesscan en de foto niets te zien is, met daarnaast vreemde huidirritatie en verkleurende lymfeklieren in de kaak, aarzel ik geen moment. Ik weet nu ik ingelezen ben al hoe laat het is. En ja hoor, hoewel het ziektebeeld totaal niet lijkt op dat van het eerste paard, is ook dit een versie van Lyme.Inmiddels loopt ze, na intensieve natuurgeneeskundige behandeling, tegen veler (waar onder mijn eigen) verwachting in weer als een tierelier…

Toen ik de bevindingen terugkoppelde naar de kliniek ving ik bot. Paarden krijgen hoogstzelden Lyme, werd mij gezegd, en bovendien was het bij mijn merrie niet in het bloed aangetoond. Dus had ze het niet.Tegenwerping dat ik inmiddels dierenartsen had gesproken die mij wisten te zeggen dat Lyme niet altijd in het bloed aantoonbaar is, mocht niet baten. Ik vermoed dat de narcose en de zware antibioticakuur die volgde op de operatie de Lyme bij mijn merrie onderdrukt heeft, waardoor ze de strijd net niet verloren heeft. Wanneer het wel ontdekt wordt, is een zware aanval met antibiotica namelijk de reguliere behandeling. Steeds meer dierenartsen erkennen echter dat behandeling met antibiotica de ziekte weliswaar een tijdje onderdrukt, maar niet geneest. Het blijft in het lichaam aanwezig, en bij een terugval in de weerstand ziet het zijn kans en komt terug.

De ziekte van Lyme (ook wel “Lyme-borreliose-syndroom”) wordt veroorzaakt door de Borreliabacterie.Er zijn meerdere varianten van deze bacterie actief, wereldwijd zijn inmiddels zo’n 300 verschillende stammen bekend. Het vervelende aan onder andere de Borrelia-varianten die de ziekte van Lyme veroorzaken, is dat ze een meester zijn in zich aanpassen aan hun gastheer en het omzeilen van het immuunsysteem. Het immuunsysteem werkt zo dat het lichaam afweercellen gaat produceren die precies aansluiten op de cel van de ziekteverwekker, om zo de ziekteverwekker uit te schakelen. De Lymebacterie muteert echter telkens een beetje, zo snel dat het immuunsysteem het niet bij kan houden en achter de feiten aanloopt. Zo omzeilt de bacterie de natuurlijke afweer van zijn gastheer en kan zich overal in het lichaam vestigen.

De bekendste boosdoener in het overbrengen van de ziekte van Lyme is de teek. Door de talloze varianten en mutaties die inmiddels zijn ontstaan, is de teek echter allang niet meer de enige besmettingsbron. Ook andere stekende dieren als muggen, dazen en zelfs mijten kunnen Lyme overbrengen.

Omdat de bacterie alleen heel kort na de besmetting, bijvoorbeeld na een tekenbeet, in het bloed zit, en zich daarna, zelf celwandloos, invreet in de cellen en weefsels van de gastheer, is Lyme lang niet altijd aan te tonen met een gewone bloedtest. Omdat de bacterie als hij actief is vaak een grote aanslag is op het immuunsysteem van een paard, zien ook andere ziekteverwekkers zoals schimmels, virussen en parasieten hun kans. Die worden dan ten onrechte voor de hoofdveroorzaker van de symptomen aangezien, wat diagnosticering er niet makkelijker op maakt. Lyme kan, om het nog moeilijker te maken, ook jarenlang sluimeren in zijn gastheer, en slechts af en toe voor heel vage symptomen zorgen.

Er zijn inmiddels speciale tests voor bloed en weefsel ontwikkeld die de ziekte van Lyme wél kunnen aantonen. De hoop is dat steeds meer dierenartsen Lymebesmetting gaan erkennen en herkennen.Maar als de ziekte zo moeilijk te diagnosticeren en te genezen is, hoe weet je dan of je paard besmet is en hoe ga je dan wél behandelen?

Veel voorkomendesymptomen zijn:

*Onverklaarbare gewrichtsontstekingen die uiteindelijk (ook op rontgenfoto’s) lijken op artrose, maar waartegen de reguliere medicatie voor artrose niet aanslaat. Hals- en schoftwervels, lendewervels en de sprong- en kogelgewrichten worden het vaakst getroffen. De Lymebacterie tast kraakbeen aan.

*Veel te heftig of juist helemaal niet reageren op medicatie die in eerste plaats voor iets anders bedoeld was. Een hardnekkig kuchje, huidirritatie, cystes (inkapseling van de bacterie), het kan allemaal wijzen op een paard dat probeert de Lymebacterie uit z’n lichaam te werken. Op het symptoom gerichte medicatie (bijvoorbeeld prednison of antibiotica) kan dan een onverklaarbaar averechts effect hebben.

*Verminderde spiercoordinatie, dus vaak verstappen, slapte in de spieren, hoofdschudden, verkrampingen, weinig energie. Lyme kan ook in het zenuwstelsel gaan zitten en voor zeer wisselend, onvoorspelbaar gedrag zorgen waar geen logische oorzaak voor te vinden is.

*Aan veel symptomen die in eerste instantie op andere ziekten lijken kan ook Lyme ten grondslag liggen. Veel paarden kuchen na besmetting, vertonen ontregelde ontlasting, en zijn koortsig en moe.

Is genezing wel mogelijk? Het is om te beginnen belangrijk om te weten dat Lyme in een gezond dier met een echt goede weerstand veel minder kans krijgt zich te manifesteren dan in een verzwakt dier. Vaak ziet de bacterie zijn kans schoon als een paard, om wat voor reden dan ook, tijdelijk een mindere weerstand heeft. De ruiperiode in het voorjaar is hiervan een natuurlijk voorbeeld, maar ook een paard dat overvraagd wordt in de training en/of onjuiste voeding krijgt zal minder weerstand hebben dan een paard dat de training, voeding en huisvesting krijgt die hem past. Voor veel paarden is ook de jaarlijkse inenting een aanslag op hun immuunsysteem. Hoe beter de conditie en de weerstand van je paard bij de inenting, hoe groter de kans dat de inenting probleemloos verloopt.

Vanuit de fytotherapie (plantengeneeskunde) en homeopathie/natuurgeneeskunde zijn inmiddels verschillende middelen ontwikkeld die heel effectief blijken bij het terugdringen van de Lymebacterie. Hoewel de bacterie zelden helemaal uit het lichaam te krijgen is, kun je wel de gezondheid van je paard zo ondersteunen dat hij erin slaagt de bacterie op non-actief te zetten. Daarbij kun je denken aan het inwendig reinigen van je paard op een manier die bij zijn lichaam past, zodat zijn organen optimaal werken en hij in staat is de afvalstoffen die de bacterie produceert (en die zeer giftig zijn) gemakkelijk uit te scheiden. Er bestaan verschillende reinigingskuren, een natuurgeneeskundig therapeut zal je zeker kunnen vertellen welke bij jouw paard past. Om een acute infectie met Lyme onder de duim te krijgen bestaan er ook sterke kruidenpreparaten (zoals er tegenwoordig ook ontwormingsmiddelen op kruidenbasis zijn) en vormen van natuurlijke antibiotica. Ook zijn er goede methodes om de algehele weerstand van je paard te op peil te brengen en te houden, waardoor de bacterie veel moeilijker door het natuurlijke afweerschild van je paard heen kan breken. Weerstand is echter een erg algemeen woord, de benodigde aanpak is het beste per paard te bekijken, omdat elk paard een andere zwakste schakel in zijn systeem zal hebben.

Het aantal besmettingen met de ziekte van Lyme neemt of wereldwijd zeer rap toe, of wordt door voortschrijdend inzicht steeds beter herkend waardoor het aantal gedocumenteerde gevallen stijgt. In Belgie wordt al gesproken over een besmettingspercentage van 30% onder de paarden. Belangrijk dus om alert te zijn!Hoe eerder je erbij bent, hoe groter de kans op succesvol terugdringen. Tot slot, Lyme is ook onder mensen een snelgroeiend en vaak fout gediagnosticeerd probleem. Er zijn meldingen van Lyme bekend die werden aangezien voor onder andere MS, Parkinson en ME. Zorg dus niet alleen goed voor je paard, maar ook voor jezelf!

 

 

 

21 maart - Lessen in nederigheid

Het is alweer een tijdje geleden dat ik wat schreef, het is druk met de paarden!  Wat een bijzondere momenten beleef ik met Zinnia. Ze stelt me voor moeilijke dilemma's. Aan de ene kant wil ik haar zo snel mogelijk zo veel mogelijk leren, zodat haar kansen op een goed leven bij een volgende baas aanzienlijk groter worden. Ze kan niet eeuwig bij mij blijven helaas. En aan de andere kant.... Hoeveel druk mag ik redelijkerwijs zetten op dit paard? Hoe eerlijk is het een om een tijdslimiet te stellen aan een omscholing? Mag leren OOIT "moeten" worden? Wat zou ik gedaan hebben als ik een jaar de tijd had, of eindeloos de tijd had? Ethisch vind ik dat best lastig, maar ik probeer uit te komen op een zo goed mogelijke middenweg. Hardop leg ik haar alles uit, en tegenover de druk die ik toch zet, zet ik zoveel mogelijk beloning als ze het neemt zoals het komt. Dapper paard! Zo maak ik er hopelijk voor ons allebei het beste van. En gelukkig doet ze het goed! We hebben al een aantal keren op het rijverenigingterrein gereden en ik voel me wonderlijk thuis op dit paard, ik heb er echt plezier  in om op haar te rijden. Zinnia begint wat aardecontact te krijgen, en ik heb haar een gedragskader geboden wat haar nu anders, en een stuk minder gevaarlijk, laat reageren op enge situaties. Ik ben begonnen met haar bekend te maken met de clickertraining, door middel van het haar leren aanraken van een target. Eerst een onschuldig zweepje, en al snel via een aantal tussenstappen naar een plastic zak aan een zweepje. In het begin vond ze dat ding eng, maar toen ze eenmaal begreep wat "X" betekende, begon ze te leren kijken. Nu zijn we zo ver dat die "enge" plastic zak aan een zweepje juist haar veiligheid geworden is. Als ze blokkeert op iets engs, en ik wapper met de plastic zak en vraag "touch it", dan lijkt het of haar systeem begrepen heeft dat een situatie een stuk overzichtelijker wordt als je je hoofd omlaag doet en je raakt met je neus die zak aan. En dan krijg je nog een snoepje op de koop toe ook!  Dit vertaalt zich nu ook mooi naar het rijden, ze begint te generaliseren en heeft de plastic zak niet meer nodig. Ze gaat er niet meer onmiddellijk vandoor en gaat niet meer volledig uit contact op haar achterbenen staan. Ze stopt als ze niet verder durft, en doet haar hoofd omlaag in plaats van dat ze steigert en omdraait. Voorheen zei ze gewoon "nee" en daarmee basta. Nu zegt ze "geef me de tijd om moed te verzamelen om het misschien toch te doen". Die tijd krijgt ze. "NEE" brullen zonder nadenken accepteer ik niet. Maar een weloverwogen "nee" accepteer ik wel. Dat weet ze nu, en dat levert een heel ander contact op. Als ze dan alsnog verder durft, vraagt ze na die beslissing vaak om een time-out op een afstandje van dat wat ze eng vond, en ook dat honoreer ik. Doordat ik die afspraken zelf steeds nakom, krijgt zij het vertrouwen dat ik het ECHT meen, en ze komt hoe langer hoe verder tot rust. Meestal durft ze na de time-out zonder al teveel spanning zelf langs het "enge ding" te lopen. Knap paard! Bewegen kan ze ook goed trouwens. In alledrie de gangen laat ze nu onder het zadel haar rug los en haar hoofd vallen, en in de wei kun je zien dat de immense spanning van haar bovenlijn af is, ze is veel ronder en langgelijnder geworden. Het is een leerproces voor ons allebei, dat me ethisch en trainingstechnisch voor veel vraagstukken stelt!

Datzelfde geldt voor Dabria. Hypersensitief, hyperintelligent, en hyperenergiek. Dit paard is niet voor niets op mijn pad gekomen. Hoe goed ik ook met probleempaarden van anderen om kan gaan, tegenover mijn eigen gekke zwarte ga ik keer op keer languit op mijn bek. Of ik vraag teveel, of ik vraag te weinig, of ik aarzel te lang, of ik wacht niet lang genoeg, of ik ben niet gestructureerd genoeg, of ik ga te snel, of ik ga juist veel te langzaam, of ik word TOCH heel even ongeduldig, of wat dan ook. Ze krijgt me in alle valkuilen die er bestaan. De ene keer zegt ze MENS, schiet op, weet ik al LANG, en doet uit zichzelf tien trainingsstappen vooruit, de keer daarop raakt ze in paniek als ik een klein stapje verder vraag. Het grappige is, ze lijkt me mijn misstappen totaal niet kwalijk te nemen, keer op keer staat ze vrolijk voor mijn neus en steekt haar hoofd in de halster. Hoe nederig maakt je dat... Hoe gestructureerder hoe beter bij Dabria, maar dan wel flexibel-gestructureerd, niet star. Vastbesloten van mening veranderen, noemt Loesje dat... Je gemoedstoestand is bij Dabria veel belangrijker dan je techniek, maar je moet wel een trainingskader hebben. Als er geen logische opbouw in zit en ze snapt niet waar het heen gaat, gaat ze zelf invullen, en in haar geval doet ze dat meestal met dingen die je nou  net NIET wilde! Tsja... dan had ik de stap maar moeten zien die er voor haar nog voor had moeten zitten... Maar juist omdat het zo moeilijk is, zijn de momenten dat alles WEL lukt des te mooier, want vaak gaat het gelukkig ook WEL heel goed! Ineens een sprong vooruit omdat er iets op z'n plek valt, ineens haar typerende diepe hinnikgeluidje als ze iets echt begrepen heeft en ze hoort de "X", ineens haar proesten, loslaten, en uit zichzelf willen gaan herhalen wat je vroeg, en ook de momenten dat ze bij het uitmesten van de paddock een uur lang achter je aan loopt met haar neus op je hoofd, je van je werk afhoudt en je domweg alleen maar samen bent om het samenzijn. Wat een intens bijzonder paard!

 

 

3 februari - I know....

Op 19 jnuari slaagde Bibi met glans voor haar IBOP-test, en een weekje later is ze terug naar haar echte thuis bij haar echte eigen baasje in Zuid-Frankrijk gegaan. Ik heb genoten van het trainingsproces met dit bijzondere paard, hartstikke gaaf dat ze nu Elite-merrie is! De stal bleef echter niet lang leeg... Net voor Bibi naar huis ging, kwam er een noodoproep voor Zinnia. Een degelijke negenjarige gelderse merrie, lief maar wel wat onbehouwen, die ik al kende vanuit een stal waar ik veel kom om les te geven. Zinnia was te goeder trouw verkocht aan de bijrijdster van de eigenares, omdat de eigenares, zwanger van haar tweede kindje, tot haar verdriet maar wel zeer weloverwogen had moeten besluiten dat het qua tijd en geld en energie niet meer ging om haar paard, dat ze van veulen af aan had gehad, te houden. Helaas pakte dit niet goed uit en bestempelde de nieuwe eigenares het paard na een trapincidentje in de paddock als "levensgevaarlijk" en moest het dier maar naar de slager. Dat hebben wij, met een hele groep mensen, niet laten gebeuren... en in overleg met de oude eigenares die het dier teruggenomen heeft staat Zinnia nu sinds gisteren bij mij.

Zo oneerlijk vind ik het vaak, dat een paard dat zich niet gedraagt als een voorbeeldige computer of auto, meteen wordt afgedaan als staatsgevaarlijk... Hoeveel inzicht is er nodig om te begrijpen dat ELK oersterk vluchtdier van soms wel 700 kilo in potentie gevaarlijk is, en dat het van hetzelfde inzicht afhangt of dat voor jou ook geldt? 100% betrouwbaar bestaat niet, en teveel paarden krijgen ten onrechte het etiket "levensgevaarlijk" op hun voorhoofd, puur door het feit dat de mensen om hen heen niet in staat blijken ze te begrijpen.  

Enfin, ik werd gewaarschuwd, goedbedoeld gewaarschuwd. Hoe moeilijk ze waarschijnlijk met vervoeren zou zijn, dat ze ook weleens iemand anders had geslagen, dat ze dit, dat ze dat.... Mensen waarschuwen je alleen maar voor de negatieve dingen die ze weten van zo'n paard, en natuurlijk is dat goedbedoeld en zinvol, want niemand wil dat ik verongeluk. Dus ik luisterde welwillend. En legde het naast me neer. Ik had al "ja" gezegd en als ik iets aanga, ga ik het geheel aan. Energetisch vraagt dat een enorm vertrouwen in al wat is, om al die waarschuwingen oprecht los te laten en zo onbevooroordeeld als je kunt op je eigen gevoel te vertrouwen dat het WEL kan, wat je doet.

Volgens mij haalt erkenning al de helft van de druk weg. Ik heb Zinnia vlak voor het laden in haar prachtige, wat kinderlijke ogen gekeken, en vanuit het diepst van mijn ziel “I know” gezegd, ongeacht alles wat ik wel en niet wist. I know. WAT je ook gaat doen, WIE je ook bent, WAT je ook hebt meegemaakt en WAT we ook aan hobbels gaan krijgen, er is geen scenario wat niet energetisch in mij is ingecalculeerd en wat niet oké is. I know, en het is goed. Van verongelukken op de snelweg tot aan gebroken benen in de stal. Het geeft niet, het maakt niet uit, wat moet dat moet, en dus gaan we het aan. Ondanks alles, I know, en ondanks alles geef ik je mijn onvoorwaardelijke vertrouwen en gaan we dit aan. Punt. Wat er ook gebeurt. Paarden zijn heel gevoelig voor voldongen lotsfeiten, dat heb ik vaker meegemaakt. Ze had geen keus en ze wist het en sloot aan. En ik kon niet anders dan denken aan Guus Meewis : "Misschien ben ik wat naief of gewoon wereldvreemd maar ik heb het zo lief... Een rotsvast vertrouwen, ik geloof dat het kan, om bruggen te bouwen, soms droom ik ervan..."  Zinnia is zoals ze is, ik zie wel wat ik daarmee kan. Ik weet ook wat ik als andere uiterste in huis heb als er dingen alsnog misgaan. Ook daar vertrouw ik op.

Het duurde even en voor alle zekerheid had ze wel degelijk een halve dosering tranquigel gehad, ik ben niet levensmoe, maar ze ging zonder een onvertogen woord toch binnen een halfuur de wagen op, bleek zelfs door de lichte verdoving heen heel goed in staat tot nadenken, ter plekke leren, en meedenken. Ze heeft niet bewogen op de trailer, stond heel rustig en het hooinet was bijna leeg toen we thuiskwamen. Soms weten ze het gewoon, en ik had mijn kaarten daarop gezet.... Hoezo staatsgevaarlijk... ik vond het ongelofelijk dapper wat ze deed!

Ze heeft vannacht naast mijn eigen paarden op stal gestaan, en staat nu bij haflinger Shifra in de paddock, die waren meteen blij met elkaar. Ze is duidelijk ontheemd, maar dapper, ze mag even wennen, en dan gaan we zien hoe dit vormkrijgt. Today is the first day of the rest of her life.... ergens op deze wereld wacht het gouden baasje voor dit paard... en een goed begin is het halve werk!

 

 

30 december - Terugblik en vooruitblik

Wow! Wat een jaar! Op 1 januari om 0.01 toastten we op een "rustig" jaar, maar blijkbaar had het universum andere plannen... In april uit m'n oude huisje worden gezet was de katalysator voor een stroom aan verdere ontwikkelingen, en als ik omkijk naar 2012 denk ik jeetje... het was weliswaar niet allemaal LEUK, maar het was WEL weer allemaal ergens goed voor! Kijk nu toch weer eens waar ik sta, ik ben een zondagskind, a child of this universe! Met een prachtige nieuwe woning, geweldige paarden, fijne en inspirerende mensen om me heen, en boeiende nieuwe ontwikkelingen, kansen en mogelijkheden voor mijn bedrijf. Het groeien in het systemisch werk, het beginnen aan shows met Ploem, het terug in balans zien komen en het intens genieten van Silver, het verdriet en de zorgen om Joy en de grote blijdschap dat ze weer gezond is, de worsteling en alle dierbare leerzame momenten met Dabria, het avontuur van trainingspaarden, het tot bloei komen van mijn atelier... enzovoort. Het was véél maar het was prachtig!

Wat ga ik morgenavond zeggen om 0.00u? Ik ga maar niet meer wensen voor een "rustig" jaar...blijkbaar is dat een utopie, en misschien ook wel helemaal niet wat ik eigenlijk wil! Een leerzaam, creatief, mooi, uitdagend, magisch en gelukkig jaar dan maar weer? Goede voornemens? Neuh... Ik hou me aan Loesje:

 

"Neem niets voor en doe vanalles!" 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

11 december 2012 - Veelzijdig seizoen!

Van een show op het Paardencoachcongres in Deurne via drie weken op pad met Amerigo naar twee dagen Midwinterfair in het Archeon. Het showseizoen was intensief, maar het is weer voorbij en Namasté en Silver hebben hun beste beentje voorgezet! Wat een wereldpaarden! Bijzonder om te merken hoe vanzelfsprekend Ploem het showgebeuren vindt. Van de zomer zijn we klein begonnen, op de kinderboerderij in Boxtel, een paar keer mee naar een ponykampje, en langzaam werd het groter, tot we afgelopen weekeind afsloten in de prachtige entourage van het Archeon! Ze was werkelijk geweldig in haar eenhoorndebuut, en ook is ze twee keer met haar moeder meegeweest als hulpAmerigo, zodat ze rustig het vak kan leren. Wat ik heel bijzonder vond was dat ze nauwelijks "vol" raakte, ze kan zich niet lang echt intensief concentreren en ze staat geen halve seconde stil, steekt bovendien OVERAL haar neus in, maar ze wordt ook niet moe, ze blijft maar "aan" en ze blijft maar doorgaan! Wat een vermogen voor een paard van 3,5 jaar!

Afgelopen week ontmoette ik een driejarige friese merrie die nog helemaal niets kende, en dan merk je meteen hoezeer deze paarden nog reageren vanuit reflexen en instinct, en nog niet hebben geleerd om na te denken en mee te denken in samenwerking met de mens. Vooral als ze niet in een evenwichtige groep paarden zijn opgegroeid merk je dat jonge paarden mentaal onderontwikkeld blijven als ze niets aangeboden krijgen waar ze van kunnen groeien en leren. Deze merrie was na één enkele oefening al helemaal vol, een echte peuter nog, wat een verschil met Ploem, die van kleins af aan geleerd heeft hoe leuk "leren" is op de manier die wij mensen graag willen en er geen genoeg van kan krijgen!  

Zo is ook het verschil tussen Shifra en Bibi, de beide trainingspaarden, heel groot. Shifra is een haflinger, een koudbloedras waar sowieso nog veel oerkracht en oerverstand in zit. Bovendien is ze opgegroeid in een heel grote groep soortgenoten van gemengd geslacht en leeftijd, zodat ze heel creatief, evenwichtig en sociaal is geworden in de omgang met anderen. Daarnaast hebben haar eigenaren haar al jong met de basisdingen laten kennismaken, en ook dat heeft een grote impact op het latere leven van een paard. Shifra is moeiteloos in te rijden, ze vindt samenwerken heel normaal en begint overal onbevangen aan, als je dan ook nog zegt hoe knap ze is, is het al helemaal geen probleem meer. Vanmorgen hebben we samen de eerste buitenrit gemaakt, en ik kon probleemloos het erf af rijden, dit paard heeft zoveel basis dat ze niet direct een ander paard nodig heeft om zichzelf aan op te trekken. Ze had genoeg aan mijn aanmoediging en we hebben op het zandpad zelf een stuk gegalopeerd! Wat een feestje om zo'n vrolijke vrijbuiter te mogen trainen!

Ook met Bibi gaat het goed, maar het is een totaal ander proces. Bibi is niet sociaal evenwichtig opgegroeid, en dat merk je in haar sociale gedrag en haar manier van leren. Ook haar sportpaardenafstamming, waar weliswaar een fantastisch loopvermogen in is gefokt maar ook een paar neurotische trekjes, speelt mee. Wat echter heerlijk is aan dit paard is haar welwillendheid om het ondanks alles goed te doen, dwars door haar wispelturigheid is ze een harde werker. Het is echter veel voorzichtiger manouevreren, niet speels, rechtstreeks en onbevangen zoals bij Shifra maar weldoordacht en energetisch heel zorgvuldig afgebakend. Je moet echt héél nauwkeurig met haar werken, teveel of te weinig druk en ze wordt boos of wordt juist onzeker. Nu ze wat sterker begint te worden en wat meer bevestigd onder het zadel wordt het steeds leuker haar te rijden, ze kan werkelijk geweldig gaan, maar makkelijk is ze niet! Toch zijn dit de paarden waar ik zelf het meest van leer, de meeste klik mee heb, en waar ik zelf ook trots en tevreden weer afstap als de afstemming klopte en we hebben fijn gereden. Wat een fysiek vermogen heeft dat paard, en wat is ze ook trots op zichzelf als ze met hersenkronkels en al begrepen heeft wat ik bedoel. Dan ben ik weer eens blij met m'n vak! 

Iets minder blij ben ik met de komst van de winter, de praktische kant van spirituele diepgang met paarden is dagelijks door enkelhoge modder sjouwen met water en hooi en kruiwagens mest, bevroren vingers en tenen, en glibberen over bevroren of besneeuwde paden... Gelukkig heb ik tot half februari ook nog een aantal uitdagende tekenopdrachten liggen. Afgelopen tijd heb ik er een paar naar tevredenheid van de opdrachtgevers afgeleverd maar tot mijn plezier groeit het aantal klussen en mag ik óók fijn af en toe een dagje in mijn atelier bij de verwarming mijn boterham verdienen... :-)

 

4 november 2012 - Cirkels zijn rond

Op 4 november 2005 verloor ik na vijftien jaar samenzijn mijn hartsvriendin Fabiola, de pony met wie behalve mijn showcarriére nog heel, heel veel meer dingen begonnen die nu nog steeds inhoud geven aan mijn leven. Zeven jaar geleden alweer. De eerste jaren was deze dag nog emotioneel. Nu is het vooral een mooie herinneringsdag. Drie weken terug reed ik met Silver in Princenhage, de SGW-wedstrijd waar ik met Jola ooit kring- en NCB-kampioen werd. Komende zaterdag heb ik met Namasté een show waarin onderdelen, en muziek, zitten die met Fabiola gestalte kregen. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Het is waar, dat iemand pas dood is als je hem vergeten bent. Fabiola is springlevend en overal aanwezig, in alles wat ik doe!

Van ieder paard leer je dingen. Sommigen maak je kort mee, sommigen lang, maar allemaal hebben ze op dat moment, dat achteraf altijd het juiste moment blijkt, een boodschap voor je. Mede om die reden vond ik het spannend om te beginnen aan trainingspaarden op eigen lokatie aannemen. Het was een nieuwe stap in mijn leven. Wat zou het gaan brengen, wat zou ik te leren hebben? Toen ik er een Tarotkaart op trek (online uit het Tarotdek van Osho, als je het ook eens wilt proberen, klik dan *hier*) kreeg ik "De avonturier", wat er in het kort op neerkwam dat ik het avontuur dat voor me lag vooral met hart en ziel aan moest gaan. Niet twijfelen, niet in je comfortzone blijven, niet bang zijn om fouten te maken... Oké dan, hoe raak kun je trekken! Het is dus blijkbaar echt tijd voor deze stap...

Dus staan sinds 27 oktober en sinds 2 november driejarige haflingermerrie Shifra en zesjarige KWPN-merrie Bibi (Olivi x OOSeven) bij mij op stal. Shifra is nog onbevangen, een lieve, speelse maar wel eigenwijze, handige jongedame met een ondernemend eigen willetje. Zij gaat zadelmak gemaakt en ingereden worden, en tevens zoekt Shifra een héél goed nieuw baasje die voor haar valt en haar een fijn leven vol leuke dingen wil gaan geven. Het lijkt erop dat zolang je alles onbevangen, helder en vrolijk aanpakt, dit meisje alles graag wil leren. Ze is erg knuffelig en lief, en ze kan uitstekend springen, voor het draadje van de wei draait ze haar hoef niet om... Erg handig... Not... Bij Shifra heb ik profijt van mijn eigen speelsheid en duidelijkheid, en ze reageert erg enthousiast op de eerste targettraininkjes met de clicker. Daarnaast is het wel een echte haflinger, dus je moet als ze iets niet wil, zoals haar voeten optillen, ook niet meteen opgeven of TE lief voor haar zijn!  

Bibi is een ander verhaal. Ze is geboren en getogen in Frankrijk, daar ook zadelmak gemaakt, en was dit voorjaar in Nederland om gedekt te worden en daarna klaargemaakt te worden voor de IBOP. Dat laatste wilde echter niet zo lukken, want Bibi was erg ongelukkig in haar eentje in een gesloten box. Ze liet dat weten door erg zuur te worden en haar benen tot opzwellen en piephakken aan toe tegen de muren te slaan. Er viel op die manier natuurlijk niet met haar te trainen, ze liet niet eens een singeltje toe! Nu ze een paar dagen bij mij staat, in de open loopstal naast Shifra en in de paddock, komt ze tot rust.  Ik heb haar al een keer kunnen opzadelen, en ze tast weliswaar de grenzen af, maar is wel voor rede vatbaar. Ze heeft twee gezichten, waarschijnlijk uit pure onzekerheid. Aan de ene kant is ze heel bereid, slim en aanhankelijk. En aan de andere kant kan ze als een blad aan een boom omslaan en met haar oren plat uithalen als iets haar niet zint. Dat dat uithalen niet de bedoeling is had ze echter snel door... Bij Bibi heb ik veel profijt van het snel kunnen schakelen tussen gemoedstoestanden, zonder emotioneel te worden. Je moet niet emotioneel boos worden op dit paard, en TOCH stevig kunnen corrigeren. Om dan een halve seconde later weer met hart en ziel enthousiast te belonen omdat ze zo knap gesnapt heeft wat je bedoelt. Een hele uitdaging en toch... Het is juist dit type paard waar ik altijd zo goed mee klik. Ik hou van dit soort paarden. Aanvoelen gaat haast vanzelf, en het verrast me dan telkens weer als het moeilijke gedrag al vrij snel lijkt te beginnen uit te doven. Hopelijk lukt het me om van dit paard weer opnieuw een fijn rijpaard te maken dat zich in de kijker loopt!

Van Fabiola naar Via Equestra... Van het wonder van een eigen pony krijgen op je dertiende naar het over mogen brengen van de kennis die je van die pony gekregen hebt, bij het in training krijgen van paarden die niet van jezelf zijn op je vierendertigste.... Cirkels zijn rond, en het leven is mooi!

 

9 oktober 2012 - Luchtbalonnen

Het zal een uur of halfzes zijn en ik ben in het najaarszonnetje met Ploem in de wei aan het trainen als er op zo'n honderd meter afstand een heteluchtballon de landing inzet, midden op een van de weilanden van de boer. De paarden zien wel vaker ballonnen laag overkomen, dus echt bang zijn ze niet, sterker nog, ze staan met z'n vieren met de oren strak erop naast elkaar langs de draad te kijken. Wat is DAT? DAT moeten we zien! Ik zie mijn kans schoon, neem Ploempje mee de wei uit en ga maar es kijken hoe "ballonproof" ze eigenlijk is. Hoe dichter we erbij komen, hoe spannender het toch wel wordt, maar ze loopt dapper door. Omdat we aan het trainen waren heb ik lekkers in mijn zak, en voor een snoepje doet ze veel! Dus als ik "touch it" zeg, durft ze zowaar haar neus tegen de rieten mand van dat enorme gevaarte te duwen! Stoer paard!

De beide piloten van Xclusive Balloons zijn stomverbaasd, normaalgesproken krijgen ze van paardeneigenaren alleen maar klachten, en hier staat er eentje die haar paard zo ongeveer in de mand laat klimmen! Er worden talloze foto's gemaakt en Ploem gaat het steeds leuker vinden. Ook het enorme, nog helelmaal opgebolde doek van de ballon durft ze te besnuffelen en ze voegt er voor het gemak maar een paar andere kunstjes aan toe, hoewel ik ballondoek apporteren niet zo'n goed plan van d'r vind, en een voet erop zetten evenmin. Tsja, ze mag ook nooit wat van mij :-).

Overduidelijk toont mijn driejarige kleuter dat de wereld haar speeltuin is. Wat een prachtig meetpunt is dit, wat loont het de moeite om je paard van jongs af aan alles te laten zien, op een positieve manier alles te laten meemaken! Ik heb haar nooit gedwongen dingen te doen die ze niet durfde of niet wilde. De moeilijkere dingen blijf ik wel gewoon aanbieden, in stapjes die ze aankan, alleen blijkt ze wel vaak NOG sneller te kunnen dan wat ik al snel vind.... Zo moet je met Ploem niet gaan OEFENEN met de trailer, buiten een "voor het echie" situatie. De meeste paarden gaan de trailer WEL op als er geoefend wordt, en juist NIET als de spanning van "voor het echie" erop staat. Ploem vond na 3x oefenen en een rondje rijden dat weer thuis eindigde, ja, dahag, als we niet ECHT ergens HEEN gaan, ga IK dat ding niet in! Tijdverspilling! En ze groef haar benen in het zand en vertikte het verder, kon haar niet schelen waar ik mee aankwam. Met veel moeite lukte het nog een keer, en ging ik ook meteen op vreemd terrein trainen. Voor het echie. Toen had ze meteen door dat de trailer "nieuwe werelden ontdekken" betekende, en vanaf dat moment loopt ze er hoe dan ook en waar dan ook zo in! Heb ik weer, zo'n paard!

Xclusive balloons vond het ook wel een exclusief moment, Ploem met ballon, dus ze hebben een leuke reportage op hun website gezet. Die is *hier* te bekijken.

 

4 oktober 2012 - Systemisch werk

Hoe meer ik me verdiep in het systemisch werk, hoe meer ik om me heen de uitingen begin te zien van hoe systeemdynamiek werkt. En dat geldt zowel bij paarden als bij mensen als bij organisaties. Een "systeem" wil compleet blijven, en dat betekent dat alles wat erbij hoort, ongeacht of dat nu door ons persoonlijke oordeel en geweten als "positief" of als "negatief" wordt bestempeld, gezien wil worden. Als iets in het systeem (bijvoorbeeld een familie, een organisatie of een bedrijf) wordt buitengesloten, dan gaat iets of iemand anders in het systeem datgene wat wordt buitengesloten alsnog representeren. Terwijl het in feite dus helemaal niet iets van hemzelf is! Op die manier kan een "systeemlast" van generatie op generatie worden doorgegeven. Het kan pas geheeld worden als datgene wat ooit is buitengesloten, weer binnen het systeem in het hart wordt gesloten.

Eind mei hebben we op de opstellingsdag met Desiree van der Krogt ook een opstelling gedaan voor Dabria. Ook paarden kunnen namelijk last hebben van systeemdruk, en bij Dabria was dat wel degelijk het geval. Dabria is het laatste veulen van moeder Gabria, en Gabria heeft in het verleden onder heel vervelende omstandigheden talloze veulens groot moeten brengen. Mentaal heeft ze daardoor onder enorme druk gestaan. Haar nieuwe eigenaren lieten haar nog één keer dekken, met de belofte aan Gabria, DEZE mag je houden, dit keer mag je ECHT moeder zijn. Gevolg was dat Dabria al geboren werd met de volledige systeemlast van het niet-erkende verleden van haar moeder op haar jonge ruggetje.

In de opstelling hebben we een groot deel van die systeemlast op kunnen ruimen. Ontroerend was hoe duidelijk Dabria aangaf: "Kijk mama, hier hoor ik nu, ik heb iemand gevonden bij wie ik echt mag zijn wie ik ben!" Toen schoot ik wel even vol... 

En nu, vier maanden later, verraste ze volkomen in hoe ze zich opstelde in de tweede opstellingsdag die ze meemaakte. Ze stond er werkelijk zoals ZIJ was, vol zelfvertrouwen en ook vol oordeelloze liefde naar de deelnemers. Ze wordt zo prachtig volwassen! Zo bijzonder!